Geri Dön...

Normalde soğuk bölgelerde yaşayan canlıların vücut büyüklükleri sıcak bölgelerde yaşayanlara göre daha büyük oluyor ancak sıcak bölgede yaşayan böceklerin vücutları daha büyük bunun nedeni nedir öğrenmek istiyorum teşekkür ederim. (Serdar Efil)

Sıcaklığın hayvanların vücut dış yapıları üzerine çok farklı etkileri bulunur. Ekolojide bu etkiler, Gloger, Allee, Jordan, Cyclomorphosis, Bergman kuralı gibi çeşitli kurallarla açıklanır. Bergman kuralına göre;
Kuzey enlemlerde yaşayan sıcakkanlı hayvanlar, sıcak yerlerde yaşayan akrabalarına göre daha büyük olma eğiliminde olur. Bergman kuralının temelinde, hayvanın enerjisini ekonomik kullanma eğilimi yatar. Vücut büyüklüğünün hayvan için iki farklı anlamı vardır;
1) Sahip olduğu yüzeyin genişlemesi,
2) Vücut hacminin artması.
Bilindiği gibi yüzey m² ile artarken hacim m³ şeklinde artar. Bu, hacimdeki artışa uygun bir yüzey artışının olmaması anlamına gelir. Dolayısıyla büyük hacim, oransal olarak küçük yüzey demek. Ayrıca, büyük hacmin ürettiği metabolik enerjinin küçük yüzeyden kaybı, oransal olarak daha az olur. Tersini düşünürsek, hayvanın vücudu küçüldükçe hacimdeki azalma, yüzeydeki azalmaya göre daha fazladır ve üretilen metabolik enerji hacme göre büyük yüzeyden kolaylıkla kaybedilebilir. Bunu karşılamak için hayvanın daha hareketli olması yani daha fazla besin araması ve tüketmesi gerekir. Bu nedenle, enerjinin hayatta kalmak için daha fazla önem taşıdığı kuzey enlemlerindeki hayvanlar, sıcak bölgelerdeki akrabalarına göre daha büyük olma eğilimindedir. Beslenme ve günlük aktiviteleri daha az olur.
Bergman kuralı, böcek, sürüngen, ikiyaşamlı soğukkanlı hayvanlara uygulandığında tersi bir durum görülür. Soğuk bölgelerde yaşayanlar bu hayvanlar sıcak bölgelerdeki akrabalarına göre daha küçük boylu olurlar. Ancak bazı böcek türlerinin, soğuk iklimlerde büyük olduğu da biliniyor.

Bülent Gözcelioğlu


Geri Dön...
Yazıcı Dostu Sayfa